معنى لغات : ممّا - مركّب از دو كلمه ى من و ما ، يعنى از آنچه رضوان - خوشنودى - سبل - جمع سبيل بمعنى راهها ، صراط - راه و جاده . جهت نزول - اسباب النزّول سيوطى : عكرمه گفت : يهود در مجازات بزهكار اختلاف داشتند ، حضور پيغمبر رفتند كه شايد بوسيله ى آن حضرت مشكل خود را حلّ كنند ، پيغمبر فرمود : عالم خودتان را معرّفى كنيد ، آنها عبد اللَّه بن صوريا را معرّفى نمودند ، پيغمبر او را سوگندهاى سخت داد كه حقّ را پنهان نكند و آنچه حضرت موسى دستور داده است براى مجازات بزهكار براستى بگويد ، او گفت : چون عمل زشت بسيار شد ، و عدّه ى زياد بزهكار شدند و زياد كشته شدند مجازات اين عمل را تبديل كرديم به صد تازيانه و تراشيدن سر ، پيغمبر ( ص ) فرمود : بزهكار را سنگسار كنيد . ترجمه : 15 اى مردمى كه نامه ى آسمانى داريد همانا پيغمبر ما نزد شما آمد و او بسيارى از آنچه ز كتاب آسمانى پنهان ميكرديد براىتان روشن مىكند و بسيارى از آن آن را ناديده مىانگارد و البتّه 16 پرتو و نامه اى از سوى خدا بوده است كه براى شما آمده است 17 تا هر كس پيرو خوشنودى خدا [ و روش پسنديده ] بود خدا او را به آن راهها كه سلامتى است [ و بركنارى از گزند ديو ] بود رهبرى كند و باذن خدا آنان را از تيرگى بروشنى برد و به راه راست راهنمائى كند . سخن مفسّرين : « وَيَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ » 15 تفسير نيشابورى : يعنى آنچه در دين اسلام احتياج باظهار آن نيست پيغمبر صرف نظر مىكند ، از حسن بصرى نقل شده است يعنى از بيشتر مردم درميگذرد و از جرائم آنها دنبالگيرى و مجازات نميكند . مجمع البيان : جهت آشكار كردن پيغمبر ( ص ) قسمتى از احكام تورات را كه آنها مستور داشته بودند و اظهار نكردند بسيارى از قسمتهاى ديگر آن اين است كه آنچه نشانه ى پيغمبرى آن حضرت بود و آنچه حكم مورد احتياج بود مثل مجازات بزهكاران پيغمبر